ADHD u dorosłych: jak wygląda życie z tym zaburzeniem i dlaczego tak trudno dostać diagnozę

Reklama

czw., 06/24/2021 - 01:20 -- MagdalenaL

Zdjęcie: Andrii Zastrozhnov / Shutterstock

Wielu z nas uważa, że ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) to zaburzenie w okresie dzieciństwa – zazwyczaj wtedy jest diagnozowane. Jednak coraz więcej osób dzieli się swoimi doświadczeniami z rozpoznaniem ADHD w wieku dorosłym. Media społecznościowe odegrały w tym pewną rolę, z wyznaniami ludzi, którzy udali się do lekarza po tym, jak po raz pierwszy dowiedzieli się o objawach na TikToku. W rzeczywistości przyjmuje się, że około 2,5% dorosłych żyje z ADHD – w tym my.

Jednak pomimo tej rosnącej świadomości wielu dorosłych nadal zmaga się z otrzymaniem diagnozy.

ADHD jest genetycznym zaburzeniem neurorozwojowym, w którym mózg rozwija się inaczej, bez działania określonych substancji chemicznych odpowiedzialnych za odczuwanie przyjemności i nagradzania. Oznacza to, że mózgi osób z ADHD często szukają sposobów na stymulowanie tych substancji chemicznych, dlatego ludzie mogą doświadczać nieuwagi, nadpobudliwości i impulsywności.

Typowe cechy ADHD to:

  • Niewykonywanie dłuższych zadań (lub nierozpoczynanie ich)
  • Rozproszenie uwagi przez inne zadania lub myśli
  • Poszukiwanie ryzyka lub działań, które zapewniają natychmiastową nagrodę
  • Niepokój (zewnętrzny lub wewnętrzny)
  • Przerywanie innym ludziom podczas rozmowy (nieświadomie)

 

Objawy są podobne zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, chociaż częściowo się różnią lub zmieniają wraz z wiekiem. Na przykład nieuwaga jest najbardziej uporczywym objawem u dorosłych.

 

ADHD może być wyniszczające i wiąże się z większym prawdopodobieństwem niższej jakości życia, problemami z zażywaniem różnych substancji, bezrobociem, przypadkowymi obrażeniami, samobójstwem i przedwczesną śmiercią. Dodatkowo ADHD może kosztować dorosłych około 18 000 funtów rocznie z powodu kosztów opieki medycznej lub pomocy społecznej.

ADHD jest także powszechnie kojarzone z szeroką gamą współistniejących problemów zdrowotnych u dorosłych.

Przykładowo, depresja występuje prawie trzy razy częściej u dorosłych z ADHD. Co więcej, prawie połowa wszystkich dorosłych z ADHD ma również zaburzenie afektywne dwubiegunowe. 

Około 70% dorosłych z ADHD doświadcza także rozregulowania emocjonalnego, co może utrudnić kontrolę nad reakcjami emocjonalnymi. Uważa się również, że prawie wszyscy dorośli z ADHD mają dysforię wrażliwą na odrzucenie, stan, w którym postrzegane odrzucenie lub krytyka może powodować skrajną wrażliwość emocjonalną, lub ból.

Co więcej, dorośli z ADHD mogą mieć słabą pamięć roboczą – na przykład nie mogą zapamiętać prostej listy zakupów – i „ślepotę czasową” (niezdolność do postrzegania czasu). Niektórzy mogą również mieć zaburzenie opozycyjno-buntownicze, co oznacza, że ​​często źle reagują na rozkazy lub zasady.

Chociaż żaden z tych współistniejących czynników nie jest wykorzystywany przy diagnozie ADHD, mogą one sprawić, że ADHD będzie jeszcze trudniejsze w życiu. 

 

Otrzymanie diagnozy

Otrzymanie diagnozy ADHD, będąc osobą dorosłą w Wielkiej Brytanii, jest bardzo trudne – mówi się, że niektóre osoby czekają na to nawet do pięciu lat.

Jest tak dlatego, że możesz zostać zdiagnozowany tylko przez specjalistę psychiatrii. Jednak nawet po skierowaniu do specjalisty, osoba musi udowodnić, że posiada prawie wszystkie cechy ADHD, że te cechy istnieją od dzieciństwa i że mają poważny wpływ na życie tej osoby – na przykład powodują problemy w pracy, edukacji lub utrzymywaniu relacji z innymi. 

Nasze doświadczenia związane z diagnozowaniem ADHD nie różnią się aż tak bardzo od tego, przez co przeszli inni dorośli.

Podobnie jak wiele osób, ja (Alex) otrzymałem diagnozę ADHD „przez przypadek” po skierowaniu do psychiatry NHS, aby uzyskać pomoc w (co teraz wiem, że było) samoleczeniem alkoholowym. Przez ADHD mój mózg przez większość czasu wymaga dość ekstremalnego wkładu.

Jak na ironię, opublikowałem prace naukowe na temat ADHD i – prawdopodobnie z powodu klasycznego braku samoświadomości związanego z ADHD – nie przeszło mi przez myśl, że mogę mieć to zaburzenie. Ta „etykieta” pomogła mi odejść od poczucia bycia zepsutym w kierunku zrozumienia swojego zachowania.

Moje główne wyzwania to nadawanie priorytetów zadaniom na podstawie ich ważności (zamiast ekscytacji) i dość ekstremalne zachowania antyautorytetowe (czasami nazywane opozycyjnym buntowaniem się). Jestem też okropnym widzem, mającym problemy z udziałem w rozmowach konferencyjnych lub siedzeniu spokojnie w teatrze – odczuwam to jako ból fizyczny.

Z drugiej strony ja (James) zostałem zdiagnozowany dość szybko, bo skorzystałem z prywatnej kliniki – choć na leki trzeba było jeszcze długo czekać. Od pięciu lat wiedziałem, że prawdopodobnie mam ADHD, ale dobrze sobie z tym radziłem aż do pandemii. Dodatkowa presja izolacji i zwiększone obciążenie pracą wpłynęły na moje zdrowie psychiczne, więc szukałem diagnozy.

Teraz po diagnozie i leczeniu, życie staje się łatwiejsze – chociaż wciąż jest wiele wyzwań każdego dnia. Często niepokoję się przez najgłupsze rzeczy, takie jak rozmowa z przyjacielem, ale występowanie w telewizji jest w porządku.

Na co dzień zapominam o wielu prostych rzeczach, na przykład o tym, gdzie zostawiłem klucze, lub że napuściłem wodę do wanny. Bardzo zmagam się z kontrolą nad swoimi emocjami, a zwłaszcza z odrzuceniem. Na przykład, gdy nikt nie odpowiedział na mój żart o ADHD na grupie komunikacyjnej starszego kierownictwa, chciałem odejść z pracy. Nie potrafię poświęcić pełnej uwagi na spotkaniach lub seminariach i nie mogę kontrolować impulsywnych zakupów. 

Chociaż poziom rozpoznania ADHD u dorosłych jest coraz wyższy, wiele osób nadal żyje bez diagnozy z wielu powodów – czasami nawet dlatego, że nie są świadomi, że ich doświadczenia różnią się od doświadczeń innych. 

Kluczem jest zrozumienie ADHD u dorosłych, traktowanie tego poważniej jako zaburzenie, zwiększanie świadomości na ten temat i inwestowanie w usługi, aby skrócić czas diagnozy. Diagnoza otwiera drzwi do leczenia, które może mieć znaczący wpływ na życie z zaburzeniem – np. na poprawę samooceny, produktywności i jakości życia.

 

Autor: 
James Brown i Alex Conner / tłum. Alicja Haupka
Dział: 
Zagłosowałeś na opcję 'down'.

Reklama