Lot „Czajki”, czyli pierwsza kobieta w kosmosie

Reklama

pon., 06/21/2021 - 01:01 -- MagdalenaL

Dzieciństwo i młodość

Walentina Tierieszkowa urodziła się w 1937 roku we wsi Bolszoe Maslennikowo w obwodzie jarosławskim. Jej dzieciństwo było wyjątkowo trudne.  Ojciec małej Wali zginął jeszcze w czasach wojny radziecko-fińskiej więc jej matka została sama z trójką dzieci. W roku gdy Niemcy poniosły ostateczną klęskę, Walentina zaczęła naukę w szkole średniej w Jarosławiu. 

Aby pomóc rodzinie, w wieku 17 lat zaczęła pracę w miejscowym zakładzie tkackim.  W tym czasie jednym z jedną z jej pasji stało się spadochroniarstwo – Tierieszkowa należała do sekcji spadochronowej aeroklubu w Jarosławiu. Zdobyte tam umiejętności pomogły jej zakwalifikować się do pierwszego przeszkolenia dla kosmonautek.  

Selekcja i drużyna kosmonautek

Po sukcesie pierwszych lotów radzieckich kosmonautów Siegriej Korolow postanowił wysłać w kosmos pierwszą kobietę.  Poszukiwania kandydatek rozpoczęły się na początku lat 60. Potencjalnym kosmonautkom postawiono szereg wymagań: określony wzrost, waga, wiek, doskonałe zdrowie i kondycja fizyczna, doświadczenie w spadochroniarstwie.  W ostatecznie wybranej piątce kobiet znalazła się Walentina Tiereszkowa. Na początek, w Centrum Wyszkolenia Kosmonautów, musiały przejść niełatwe przygotowania.

Szkolenie w Gwiezdnym Miasteczku

Eliminacje okazały się najłatwiejszą z prób, jakie musiały przejść kandydatki. Prawdziwe przygotowanie kosmonautek było naprawdę niebezpiecznym sprawdzianem wytrzymałości ich organizmów.  W specjalnie przygotowanych kabinach kandydatki przechodziły próby w różnych warunkach tempermicznych oraz próby, podczas których miały spędzić 10 dni w absolutnej ciszy. Do tego oczywiście trening w stanie nieważkości w specjalnych samolotach.  Tierieszkowa przeszła przygotowania, jednak oprócz jej dobrych wyników, znaczenie miało także robotniczo-chłopskie pochodzenie – wybór Walentiny na pierwszą kosmonautkę miał charakter propagandowy.

Pierwszy lot

Walentina Tierieszkowa została wyznaczona na pilotkę statku kosmicznego „Wostok 6”. Lot rozpoczął się 16 czerwca 1963 roku. Start „Czajki” (jak nazywano Tierieszkową) odbył się zgodnie z planem, jednak w czasie samego lotu pojawiły się komplikacje. Kosmonautka dzielnie wytrzymała trzy doby w kosmosie, mimo dyskomfortu i warunków absolutnie ekstremalnych dla organizmu człowieka. Jednak nie były to jedyne trudności. Na temat jednej z nich Tierieszkowa milczała ponad 30 lat, aby nie narazić Generalnego Konstruktora statków kosmicznych ZSRR Sierieja Korolowa.

Trudności ciąg dalszy

W czasie ostatniego połączenia z centrum sterowania Tierieszkowa oznajmiła, że nie jest w stanie w żaden sposób ręcznie odpowiednio ustawić statku do wyjść z orbity. Okazało się, że komendy pilotki działały na ruch statku dokładnie odwrotnie: na odpowiednią komendę statek, zamiast obniżać orbitę, podwyższał ją. Przyczyną problemu było nieprawidłowe połączenie przewodów sterowania. Ostatecznie statek udało się prawidłowo skierować w trybie zdalnym. Lądowanie przebiegło prawidłowo.

Życie po powrocie 

Po śmierci Korolowa i kilku wypadkach, w których zginęli kosmonauci, oddział kosmonautek został rozwiązany, aby nie narażać „dziewcząt”. W związku z tym po powrocie na Ziemię Tierieszkowa rozpoczęła studia w Wojskowym Instytucie Lotnictwa im. Żukowskiego w Moskwie. Poświęciła się działalności naukowej, obroniła doktorat.  Razem ze swoim promotorem, profesorem E. Rumiancewem, stworzyli nowy program dokowania statków kosmicznych. Miało to ogromny wpływ na rozwój radzieckiej kosmonautyki w latach 70.

Po zakończeniu kosmicznej kariery

Tierieszkowa opuściła oddział kosmonautów i przeszła na emeryturę ponad 20 lat temu, obecnie jest deputowaną w Dumie Państwowej Federacji Rosyjskiej. Dzięki zaangażowaniu i wsparciu Tierieszkowej w Jarosławiu otwarto uniwersytet, powstał nowy budynek technikum przemysłu lekkiego, dworzec, planetarium, zagospodarowano nadbrzeże Wołgi.  Wspierała także swoją byłą szkołę i dom dziecka w Jarosławiu.

Autor: 
Filip Ułanow / tłum. Agnieszka Jabrzyk
Dział: 

Reklama