Najbardziej zdumiewający manewr gekona nie ma nic wspólnego z jego lepkimi łapami

Reklama

ndz., 09/19/2021 - 23:29 -- MagdalenaL

Zdjęcie: Azjatyckie gekony płaskoogoniaste wykonują niezwykłe, choć niezgrabne manewry ogonami, które pozwalają im lądować z dużą prędkością na pionowych powierzchniach, takich jak pnie drzew.

Gekony z pewnością zdobyłyby medal w konkursie na najlepsze łapy. Lepkie palce jaszczurki, pokryte drobnymi włoskami sprawiają, że może się wspinać jak nikt inny.

Ale naukowcy twierdzą, że ogony jaszczurek są równie niezwykłe, a gekony wykonują niezwykły, choć niezbyt zgrabny manewr, który pozwala im bezpiecznie lądować z niesamowitą prędkością na pionowych powierzchniach, takich jak pnie drzew.

„Gdy orzeł ląduje na gałęzi, przy pomocy skrzydeł zwalnia tak, że prędkość jest prawie zerowa, a następnie po prostu opada. To pełne gracji lądowanie, które wymaga dużej kontroli. Gekon robi dokładnie odwrotnie” - powiedział Ardian Jusufi, naukowiec Max Planck Institute for Intelligent Systems w Niemczech i lider grupy badawczej Locomotion in Biorobotic and Somatic Systems w tym instytucie.

Początkowo Jusufi i jego zespół myśleli, że gekony są w stanie równomiernie się ślizgać, a następnie lądować w stosunkowo kontrolowany sposób na pniach drzew – wcześniejszy eksperyment wykazywał, że były one w stanie używać ogonów do sterowania w powietrzu jak skoczkowie w tunelu aerodynamicznym. Jednak, nagrywając wideo azjatyckiego gekona płaskoogoniastego, a następnie budując modele robotów jaszczurek, ku ich zaskoczeniu, naukowcy odkryli, że jaszczurki skaczą głową w przód z prędkością do 21 kilometrów na godzinę i stabilizują się tylko podczas lądowania, wykorzystując ogony do pochłaniania energii uderzenia.

„Zbliżają się do drzewa z bardzo dużą prędkością i początkowo dotykają je przednimi nogami, głową i częścią tułowia. Następnie tylnymi nogami, a na koniec, ponieważ siła jest tak duża, tułów odchyla się do tyłu głową, a w tymczasem ogon jest przyciskany do drzewa” – wyjaśnił Jusufi, który jest autorem badania na temat wyników, które opublikowano w czasopiśmie „Communications Biology”.

Aby lepiej zrozumieć siły, jakich doświadcza jaszczurka podczas wykonywania manewru, zespół zbudował dwa roboty inspirowane gekonami - jeden z ogonem, a drugi bez. Wydrukowali roboty w 3D z miękkiego plastiku i gumopodobnych materiałów i wystrzelili je na płytkę mierzącą siłę uderzenia podczas lądowania. Tylko robot z ogonem mógł przykleić się do płyty, potwierdzając obserwację naukowców, że ogon był niezbędny do stabilizacji jaszczurki po zderzeniu się z pniem z dużą prędkością.

Gekon po wylądowaniu na pniu drzewa.

 

Jusufi powiedział, że odkrycia mogą pomóc w tworzeniu bardziej wyrafinowanych robotów. „Może to pomóc w skonstruowaniu latających robotów, które lądują na ścianach i mogą być wykorzystywane do budowy, konserwacji lub poszukiwań i ratownictwa”.

Powiedział też, że możliwe jest, że inne gatunki jaszczurek mogą być w stanie wykonać taki manewr, ale nie zostało to wcześniej udokumentowane u żadnego innego zwierzęcia.

Naukowcy twierdzą, że odkrycie z tego badania może pomóc w dziedzinie robotyki.

 

„To niesamowite, prawda? Do tej pory uważano, że skoro masz tak niesamowite łapy które w tak łatwy sposób mogą zapewnić bezpieczeństwo, to po co potrzebny ci mechanizm zapasowy?”.

„Okazuje się, że natura przygotowała dla tych gekonów bardzo wymagające powierzchnie. Ślizgają się po mchu, korze, piasku i gruzach tak bardzo, że często nawet z najlepszymi łapami na świecie potrzebują wsparcia”.

Autor: 
Katie Hunt / tłum. Weronika Florko
Dział: 

Reklama