Skamieniałość w kształcie statku kosmicznego ujawnia głodnego drapieżnika starożytnych oceanów

Reklama

śr., 09/22/2021 - 12:32 -- MagdalenaL

Ekipa z Ontario wydobywa płytę łupkową zawierającą skamieliny Titanokorys gainesi w górach Parku Narodowego. (Źródło: Jean-Bernard Caron/Królewskie Muzeum Ontario.)

Około 506 milionów lat temu drapieżnik przemykał po mulistym dnie kambryjskiego oceanu. Jego przypominające grabie ramiona sunęły przez mrok wrzucając miękkie robaki do pomarszczonego, okrągłego otworu gębowego.

W 2018 roku zespół paleontologów z Królewskiego Muzeum w Ontario odkrył zachowaną muszlę tego zwierzęcia podczas wyprawy w kanadyjskich Górach Skalistych. W czasopiśmie „Royal Society Open Science” zespół zidentyfikował 19-calowe zwierzę, które nazwali Titanokorys gainesi, jako jednego z najwcześniejszych znanych dużych drapieżników na Ziemi.

„W czasach, gdy większość zwierząt była wielkości małego palca, byłby to bardzo duży drapieżnik i prawdopodobnie znajdował się na szczycie łańcucha pokarmowego” – powiedział dr Joe Moysiuk, student Uniwersytetu w Toronto i współautor opracowania.

Titanokorys należał do czasów, w których kształtowały się pierwsze rozpoznawalne ekosystemy. Ponad pół miliarda lat temu ciche ogrody Ediacaran – w dużej mierze pełne organizmów o miękkich ciałach żywiących się matami mikrobiologicznymi – zniknęły. Wraz z ewolucją pierwszych zwierząt drapieżnych ekosystemy stawały się coraz bardziej złożone i wiele głównych grup zwierząt, które żyją do dziś, pojawiło się po raz pierwszy – był to geologiczny obrót zwany „eksplozją kambryjską”.

W 1909 roku pierwszy dowód tej zmiany został odkryty przez amerykańskiego paleontologa Charlesa Walcotta w łupkach Burgess w kanadyjskich Górach Skalistych. Naukowcy badający tam drobnoziarniste osady znaleźli miękkie odciski dzikiej – choć maleńkiej – menażerii. Obok wczesnych stawonogów, takich jak trylobity i najwcześniejszych przodków kręgowców były zwierzęta przypominające bestie Lovecrafta , takie jak Opabinia i Hallucigenia, które nie przypominały niczego, co znamy dzisiaj.

Głównymi drapieżnikami tego ekosystemu była wymarła rodzina stawonogów zwana radiodontami, nazwanymi od ich zębatych, okrągłych szczęk. Największy i najbardziej kultowy z rodziny, Anomalocaris, był drapieżnikiem o długości trzech stóp, o opływowym ciele i trzepoczących „płetwach”, które pomogły mu poruszać się po wodzie.

Stawonogi, takie jak Titanokorys, były znane jako radiodonty ze względu na ich zębate, okrągłe szczęki. Karapaks Titanokorys znaleziony w łupkach Burgess był mniej więcej wielkości kasku futbolowego. (Źródło: Lars Fields/Królewskie Muzeum Ontario.)

Przez dziesięciolecia Anomalocaris był jedynym dużym znanym drapieżnikiem z Burgess, powiedział Jean-Bernard Caron, kustosz paleontologii bezkręgowców w Królewskim Muzeum w Ontario. Ale w 2014 roku, kiedy on i jego koledzy zbierali próbki z nowego kamieniołomu w Parku Narodowym Kootenay w Kolumbii Brytyjskiej, zaczęli znajdować skrawki tajemniczego nowego zwierzęcia. Cztery lata później pojawił się kompletny pancerz „wielkości kasku futbolowego”.

„To było absolutnie oszałamiające” powiedział dr Caron. „Taka skamielina jest bardzo rzadka. Złożenie całości zajęło nam trochę czasu, ale pozwoliło nam to po raz pierwszy zobaczyć to zwierzę - dzięki czemu okazało się, że istniały tam też inne duże drapieżniki”.

Choć spokrewniony z Anomalocaris, Titanokorys był innym rodzajem drapieżnika dzielił z nim „klapkowate płetwy”, szeroki pancerz na głowie –Moysiuk mówi, że kształtem przypomina „statek kosmiczny” i zajmował on połowę długości jego ciała. Miał złączone pazury i osadzone do tyłu, skierowane ku górze oczy, co sugerowało, że spędzał większość czasu na dnie morskim. Prawdopodobnie żył jak współczesna płaszczka lub krab, wydobywając zdobycz z mulistego dna.

Skamieniały pancerz Titanokorys gainesi (Źródło: Jean-Bernard Caron/Królewskie Muzeum Ontario.)

Odkrycie sugeruje również, że ekosystemy kambryjskie były bardziej złożone niż wcześniej sądzono. W tym samym kamieniołomie, w którym znaleziono Titanokorys, znaleziono również innego radiodonta, Cambrorastra, znacznie mniejszego gatunku o innym kształcie muszli, ale podobnych pazurach.

„To było trochę zaskoczeniem, że dwa drapieżniki z różnymi pancerzami eksploatowały to samo dno morskie” powiedział dr Caron. Jednak taka liczba dużych drapieżników w kambrze sugeruje, że morza miały wystarczające zasoby do współistnienia wielu różnych gatunków drapieżników.

Drapieżnictwo mogło być również ważnym czynnikiem wpływającym na bioróżnorodność, ponieważ gatunki zaczęły angażować się w ewolucyjną pętlę między drapieżnikiem a ofiarą. Gdy zdobycz rozwinęła silniejszy pancerz, drapieżniki odpowiedziały silniejszymi szczękami; zarówno drapieżnik, jak i ofiara potrzebowały lepszych oczu. „Pojęcie wyścigu zbrojeń w ewolucji staje się coraz ważniejsze” – powiedział Moysiuk, a wczesne drapieżniki mogły mieć kluczowe znaczenie dla rozwoju splątanych, skomplikowanych ekosystemów, które znamy dzisiaj.

Odkrycie podkreśla również, ile pozostało do nauczenia się o kambrze, powiedział dr Caron. „Za każdym razem, gdy badamy teren znajdujemy różne gatunki” powiedział. „Musnęliśmy jedyne powierzchnię tych gór”.

Autor: 
Asher Elbein Tłumaczenie: Weronika Florko
Dział: 

Reklama