Pierwsze jaja dinozaurów miały miękką skorupkę

Reklama

śr., 08/12/2020 - 09:05 -- AleksandraJ

Miękka skorupka, miękkie jądro: Badania skamielin pokazują, że jaja pierwszych dinozaurów były delikatniejsze niż przypuszczali badacze. W wylęganiu pomagała sztuczka.

Pierwsze dinozaury nie wykluwały się z jaj z twardą wapniową skorupą, lecz z takich, które były otoczone miękką chropowatą skórą. Wskazują na to badania opublikowane w specjalistycznym magazynie “Nature” przez naukowców skupionych wokół Marka Norella z Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej.

“Zawsze wychodzono z założenia, że jaja pierwszych dinozaurów miały twardą skorupkę”, mówił w komunikacie prasowym główny autor Norell. Do tej pory znaleziono jednak szczątki jaj dinozaurów z trzech grup: teropodów, hadrozaurów i zauropodów. W przypadku innych grup znaleziono wprawdzie liczne szkielety – ale żadnych jaj. Prawdopodobnie właśnie dlatego, że miały miękką skorupkę i nie zachowały się, przypuszczają Norell i jego współpracownicy.

Skamieliny dinozaurów z potomstwem

Ta teza może zostać podparta dwoma znalezionymi skamielinami. Chodzi o szczątki protoceratopsa, roślinożercy wielkości owcy, który żył w okresie około od 75 do 71 milionów lat temu. Razem ze skamieliną naukowcy znaleźli co najmniej dwanaście embrionów dinozaurów, z których sześć było zdumiewająco dobrze zachowane. Potomstwo znajdowało się w typowej pozycji embrionalnej, otoczone mineralną powłoką w kształcie jaja, zakrywającą połowę szkieletu. Szczątki dwóch świeżo wyklutych osobników, które także tam odnaleziono, były pozbawione podobnych osadów.

W ramach dokładnej analizy cieni przypominających kształtem jaja naukowcy z grupy Norella trafili na ślady chemiczne membrany, spotykanej w jajach o miękkiej skorupce u dzisiaj żyjących zwierząt. Na podstawie tego naukowcy doszli do wniosku, że jaja protoceratopsa musiały być kiedyś chropowate i miękkie - jak te pochodzące od niektórych dzisiaj żyjących żółwi. Na to samo zjawisko natknęli się także przy jajach ze skamielin pochodzących od dinozaurów gatunku muszaurów, których przedstawiciele zamieszkiwali Ziemię przed ponad 200 milionami lat.

Dalsze analizy doprowadziły badaczy do wniosku, że twarde wapniowe skorupki rozwinęły się u dinozaurów trzykrotnie, niezależnie od siebie. Bazą wyjściową było przypuszczalnie za każdym razem jajo o miękkiej skorupce. Ponieważ nie było ono szczególnie odporne na utratę wody i czynniki mechaniczne, dinozaury zakopywały je prawdopodobnie w wilgotnej ziemi lub piasku i wysiadywały je wspomagając się materiałem roślinnym, podobnie jak robią jeszcze dzisiaj współczesne gady.

Autor: 
Daniela Mocker, tłum. Aneta Garlikowska
Dział: 

Reklama