Tłumaczenie wspomagane komputerowo

Reklama

pt., 07/24/2020 - 18:04 -- AleksandraJ

CAT (Computer-Assisted Translation) to forma tłumaczenia, w której tłumacz korzysta z oprogramowania tłumaczeniowego. Należy podkreślić, że tłumaczenie wspomagane komputerowo to nie to samo, co tłumaczenie maszynowe. Główna różnica między tymi dwoma typami tłumaczeń polega na tym, że tłumaczenie maszynowe odbywa się bez udziału człowieka, więc maszyna lub program tłumaczy całe zdanie lub tekst, a tłumaczenie wspomagane komputerowo wykorzystuje różne narzędzia, które ułatwiają pracę tłumaczowi, ale nie tłumaczy samodzielnie.

 

Krótka historia tłumaczenia wspomaganego komputerowo

Tłumaczenie to bardzo stare rzemiosło, które w przeszłości było czasem długotrwałą i wyczerpującą psychicznie pracą. Wraz z rozwojem technologii, zwłaszcza w ostatnich kilku dekadach, proces ten został znacznie ułatwiony. Zainteresowanie tłumaczeniem maszynowym istnieje od dawna, ale dopiero w okresie zimnej wojny, kiedy inteligencja amerykańska i rosyjska próbowała znaleźć najszybszy i najdokładniejszy sposób tłumaczenia przeciwstawnych wiadomości, strona amerykańska przeznaczyła na to pewną sumę pieniędzy. Po opracowaniu i przetestowaniu pierwszych narzędzi do tłumaczenia maszynowego okazało się, że nie spełniają one wszystkich oczekiwań, dlatego naukowcy, technicy, informatycy itp. zwrócili się ku opracowaniu narzędzi do tłumaczenia wspomaganego komputerowo. Pierwszy taki system, amerykański TSS (Translation Support System), został uruchomiony w połowie lat 80. Rozwinęło się z niego wiele programów, a dziś SDL Trados jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej używanych narzędzi, a także liderem na rynku.

Rozwój technologii znacznie ułatwił proces tłumaczenia.

Zasady pracy

W praktyce tłumaczenie wspomagane komputerowo jest złożonym procesem, który wykorzystuje określone narzędzia i technologię, które można łatwo dostosować do tłumacza i jego potrzeb, a tłumacz jest aktywnie zaangażowany w cały proces. Program może zawierać szereg funkcji ułatwiających proces, takich jak słowniki jedno- i dwujęzyczne, glosariusze, bazy terminologiczne, wcześniej przetłumaczone teksty, przewidywanie tekstu, sprawdzanie pisowni itp. Narzędzia takie działają na zasadzie pamięci tłumaczeniowych tworzonych przez tłumacza i przyspieszyć proces tłumaczenia.

Program najpierw dzieli tekst na segmenty, które w większości składają się z kilku słów do kilku zdań na podstawie znaków interpunkcyjnych w tekście. W zależności od życzeń tłumacza segmenty mogą zostać skrócone lub wydłużone. Tłumacz następnie wprowadza tłumaczenie segmentu, które jest zapisywane wraz z tekstem źródłowym w pamięci tłumaczeniowej. Gdy segment jest przechowywany w pamięci tłumaczeniowej, zawsze pojawia się jako sugestia tłumaczenia, jeśli program zarejestruje tekst źródłowy jako identyczny lub z przynajmniej częściowym nakładaniem się treści (tak zwane dopasowanie rozmyte). Każde narzędzie ma predefiniowany próg nakładania się treści, który jest przez nie tolerowany. Na przykład w Tradosie próg ten wynosi 70%, co oznacza, że ​​wszystkie nakładające się 70% i więcej będą oferowane jako możliwe rozwiązania, a wszystko poniżej 70% zostanie odrzucone, tak jakby w ogóle się nie nakładało.

Największą zaletą narzędzi tłumaczeniowych wspomaganych komputerowo jest oszczędność czasu.

Pamięci tłumaczeniowe

Pamięć tłumaczeń to językowa baza danych, w której stale przechowywane są tłumaczenia, które można wykorzystać w przyszłości. Wszystkie przetłumaczone wcześniej teksty gromadzą się w pamięci tłumaczeniowej, w języku źródłowym i docelowym, i mogą być ponownie wykorzystane, tak aby to samo zdanie nie musiało być tłumaczone dwa lub więcej razy. Im więcej pozycji masz w pamięci tłumaczeniowej, tym szybciej będziesz tłumaczyć nowe projekty.

W miarę tłumaczenia tekstu program oferuje odpowiednie rozwiązania z pamięci tłumaczeniowej, które tłumacz może zaakceptować lub odrzucić i dostosować do kontekstu, a następnie dodać do pamięci tłumaczeniowej jako kolejne rozwiązanie. Podobnie, gdy całkowicie nowy tekst jest tłumaczony bez nakładania się na jakikolwiek segment z pamięci tłumaczeniowej, jest on również dodawany do pamięci tłumaczeniowej.

Zalety i wady narzędzi tłumaczeniowych wspomaganych komputerowo

Obecnie zapotrzebowanie na tłumaczenia rośnie, dlatego czasami bardzo trudno jest nadążyć za wszystkimi wymaganiami klientów. Głównym powodem, dla którego ktoś użyłby narzędzi do tłumaczenia wspomaganego komputerowo, jest to, że pozwalają one zaoszczędzić znaczną ilość czasu; może nie na początku, kiedy dopiero zaczynasz ich używać, ale na pewno po utworzeniu znaczącej pamięci tłumaczeniowej. Takie narzędzia ułatwiają również synchronizację tłumaczeń, aby były spójne w całym tekście, zwłaszcza jeśli pracujesz nad dużymi tłumaczeniami podobnych dokumentów lub jeśli nad jednym projektem pracuje wielu tłumaczy. Pogodzenie tłumaczeń i oszczędność czasu to także lepsze tłumaczenie i krótsze terminy dostaw, a także znacząco ogranicza możliwość wystąpienia błędów i literówek, co z pewnością zwiększa satysfakcję klienta.

Pamięci tłumaczeniowe mogą być bardzo pomocne podczas tłumaczenia.

Większość narzędzi umożliwia pracę z różnymi formatami dokumentów, od Worda i PDF po HTML, a tłumaczenie zachowuje oryginalny wygląd dokumentu. Dzięki temu tłumacz może skupić się wyłącznie na tłumaczeniu i eliminuje konieczność tracenia czasu na konwertowanie dokumentów do innego formatu, tworzenie specjalnych tabel do tłumaczeń i harmonizację układu samego tekstu.

Bardziej istotną wadą takich narzędzi jest to, że tłumacz musi być naprawdę dobrze zaznajomiony ze sposobem działania programu, a to wymaga dużo czasu i wysiłku. Jeśli kompilator nie radzi sobie dobrze w programie, prawdopodobieństwo wystąpienia błędów jest większe i nie będzie w stanie wykorzystać pełnego potencjału programu. Ponadto większość programów nie rozpoznaje kontekstu i może się zdarzyć, że zdanie w języku źródłowym jest takie samo, ale kontekst zmienia znaczenie, a tym samym tłumaczenie na język docelowy.

 

Wybór należy do ciebie

Decyzja o korzystaniu z narzędzi tłumaczeniowych wspomaganych komputerowo w tłumaczeniach należy wyłącznie do Ciebie. Niektórzy tłumacze nadal trzymają się „klasycznego” tłumaczenia w programach, w których zachowują się jak ryba w wodzie, a niektórzy wciąż mają odwagę zapuszczać się w nieznane. W każdym razie należy pamiętać o zaletach i wadach obu rodzajów tłumaczeń, a ostatecznie wybrać to, które najbardziej ci odpowiada. Jednak jakość tłumaczenia zawsze jest najważniejsza.

Autor: 
Anna Nowakowska

Reklama