Naukowcy wykorzystują YouTube, by zrozumieć, jak słonie obchodzą żałobę po swoich zmarłych

Reklama

czw., 06/09/2022 - 18:07 -- MagdalenaL

Naukowcy od dawna słyszeli opowieści o słoniach azjatyckich, które pozornie opłakują swoich zmarłych, a nawet kilka razy byli świadkami takich zachowań na wolności. Jednak ci wielcy mieszkańcy lasów są nieuchwytni, a zachowania żałobne zdarzają się stosunkowo rzadko, co sprawia, że badanie praktyk pogrzebowych tych zwierząt jest trudne, jeśli nie niemożliwe. Aby je zobaczyć, naukowcy muszą mieć niesamowite szczęście i znaleźć się w odpowiednim miejscu i czasie.

Aby zrozumieć i udokumentować reakcje słoni azjatyckich na śmierć, czyli zachowania znane jako reakcje tanatologiczne, naukowcy zwrócili się więc do serwisu YouTube. W nowej pracy opublikowanej w maju w czasopiśmie Royal Society Open Science badacze podzielili się swoimi niekonwencjonalnymi metodami badawczymi i przedstawili swoje spostrzeżenia na temat reakcji słoni na śmierć, z których część była nieoczekiwana.

„Były o tym opowieści, publikacje w gazetach, ale nie było żadnej dokumentacji naukowej”, mówi Sanjeeta Pokharel, biolog ze Smithsonian Conservation Biology Institute i jedna z autorek badania, w rozmowie z Elizabeth Preston z New York Times.

Naukowcy coraz częściej sięgają po filmy z otwartego źródła, takie jak te z YouTube, aby lepiej zrozumieć trudne do zbadania zwierzęta, co zostało nazwane „iEkologią”. Od ustalania, w jaki sposób drony niepokoją ptaki, po badanie zachowań związanych z pielęgnacją i karmieniem wiewiórek rudych i szarych w warunkach miejskich, naukowcy przeczesują nagrania wideo udostępniane przez tłumy, aby zaoszczędzić czas, zwiększyć liczebność próby i przeanalizować rzadkie zachowania.

„Trzeba być tam we właściwym czasie, a jakie są szanse, że naukowcy znajdą się we właściwym miejscu przy ogromnych kosztach?”  Ximena Nelson, behawiorystka zwierząt z Uniwersytetu w Canterbury, mówi Victorii Gill z BBC News.

Aby przeanalizować reakcje tanatologiczne słoni azjatyckich, naukowcy posłużyli się wyszukiwarką w YouTube, wpisując hasła „śmierć słonia azjatyckiego” i „reakcja słonia na śmierć”. Po przeczesaniu ogromnej ilości materiałów filmowych w Internecie skupili się na 39 filmach, na których uchwycono 24 przypadki zachowań żałobnych słoni azjatyckich w latach 2010-2021, oraz na dodatkowym filmie dostarczonym przez jednego ze współautorów pracy.

Zauważono kilka wspólnych motywów. Na nagraniach słonie azjatyckie regularnie stały na straży ciał zmarłych, zmieniały postawę, wydawały dźwięki, badały i dotykały zwłok. Okresowo słonie uspokajały się nawzajem w reakcji na śmierć, dotykając się trąbami lub głowami, wąchając się nawzajem lub wykazując „interakcje podobne do uspokajania”, piszą badacze w pracy.

Co zaskakujące, w pięciu przypadkach dorosłe samice podnosiły ciała cieląt i niosły je przez las. To niezwykłe zachowanie sugeruje, że samice słoni potrafią rozpoznać, że coś jest nie tak.

Chociaż obecność ludzi rejestrujących te interakcje na wideo mogła mieć wpływ na zachowanie słoni azjatyckich, badanie to nadal oferuje cenny wgląd w zachowania słoni i dodaje do rosnącej liczby dowodów na to, że są one bardzo inteligentne, twierdzą naukowcy. Słonie potrafią m.in. wyczuć różnice w ilości jedzenia, rozpoznać, kiedy ich ciało przeszkadza im w jedzeniu (jest to szczególny rodzaj świadomości ciała) oraz przesuwać przedmioty, aby stanąć na nich i dosięgnąć jedzenia.

 

Mimo to badacze niechętnie przypisują zwierzętom ludzkie emocje. Choć wydaje się, że słonie przeżywają żałobę w taki sam sposób, jak ludzie, naukowcy muszą przeprowadzić więcej badań, aby poznać motywacje zwierząt. Na razie jednak, jak mówi Shermin de Silva, biolog z Udawalawe Elephant Research Project w Sri Lance, która nie brała udziału w badaniach, badania takie jak to „pomagają zasypać emocjonalną przepaść między ludźmi a innymi gatunkami”.

 

Autor: 
Barbara Błażkiewicz Autor: Sarah Kuta

Reklama