Jakie jest najzimniejsze miejsce we wszechświecie? (Nauka - Astronomia)

Reklama

pon., 11/16/2020 - 20:03 -- MagdalenaL

Jeśli zastanawiasz się, gdzie jest najzimniejsze miejsce we wszechświecie, spójrz na Mgławicę Bumerang. Jest to ośrodek międzygwiezdny zjonizowanych pyłów i gazów w temperaturze minus 272 °C - tylko jeden stopień powyżej zera absolutnego. Znajdująca się 5000 lat świetlnych od Ziemi, ta młoda mgławica planetarna jest produktem umierającej gwiazdy w jej centrum.

 

 

Za około 5 miliardów lat, nasza gwiazda powinna być czerwonym olbrzymem. Jego rdzeń skurczy się, ale jego zewnętrzne warstwy rozszerzą się w kierunku orbity Marsa, pochłaniając naszą planetę. Wszakże spalając cały swój wodór, czerwone giganty będą w stanie połączyć hel z cięższymi pierwiastkami, ale proces ten ma też swoje granice. To wtedy środkowe warstwy gwiazdy się zapadają. W tym momencie gwiazda zamienia się w białego karła, który jest niczym więcej jak rdzeniem spalonej gwiazdy.

Gdy następuje załamanie, zewnętrzne warstwy gwiazdy pozostają zawieszone w przestrzeni. Następnie światło z białej gwiazdy karłowatej oświetla gaz, a my otrzymujemy piękną mgławicę planetarną. Nazywa się to tak, ponieważ astronomowie są przyzwyczajeni do myślenia o tych zjawiskach jako o planetach. Gaz ten rozpręża się bardzo szybko, poruszając się z prędkością około 585.000 km/h. Dlatego mgławica jest tak zimna: rozprężanie powoduje spadek ciśnienia, podczas gdy spadki ciśnienia spowalniają cząsteczki gazu. Temperatura jest zasadniczo miarą tego, jak szybko poruszają się cząsteczki: im szybciej poruszają się cząsteczki, tym gorętszy jest gaz.

Mgławica Bumerangu jest na tym obrazie uchwycona w całej swojej okazałości przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a. A co z najzimniejszym miejscem na Ziemi? W 2015 roku grupa fizyków z Instytutu Technologii w Massachusetts ochłodziła atomy do najzimniejszej temperatury w historii ludzkości: 500 nanokelwinów to minus 273,15°C. Jest to znacznie niższy wynik niż Mgławica Bumerangu, ale naukowcy użyli laserów do chłodzenia poszczególnych atomów sodu i potasu.

Autor: 
Tłum. Michał Wójtowicz

Reklama