Przełomowe odkrycie: zmumifikowane lamy złożone w ofierze za czasów panowania Inkaskiego Imperium

Reklama

śr., 12/02/2020 - 12:32 -- MagdalenaL

Szczątki zwierząt znaleziono w Tambo Viejo (Peru). Wciąż miały na sobie dekoracje, którymi były ozdobione podczas ceremonii ofiarowania bogom.

Nigdy dotąd nie odkryto niczego podobnego. Archeologowie dotychczas znajdowali jedynie duże ilości kości lam w Tambo Viejo (Peru). Jednak na całym terytorium Imperium Inkaskiego - obejmującego blisko 3 mln km² pomiędzy Oceanem Spokojnym, dżunglą amazońską, rzeką Ancasmayo (Kolumbia), rzeką Maule (Chile) oraz prowincją Tucumán (Argentyna) - wcześniej nie odkrywano zmumifikowanych lam.

Znalezisko w pewien sposób zaskoczyło badaczy. Odkryli aż 4 dobrze zachowane zwierzęta (plus jedno w stanie rozkładu) zakopane pod ziemią, na skraju Tambo Viejo - ufortyfikowanej osady w dolinie Acari, na południowym wybrzeżu kraju. W stanie nienaruszonym były dekoracje zdobiące lamy podczas ceremonii ofiarnej. Ozdoby wskazują na to, że zwierzęta miały być podarkiem dla bogów.

Specjaliści z Uniwersytetu w Calgary wyjaśniają w artykule opublikowanym w czasopiśmie „Antiquity”, że „wygląda na to, że zabito [lamy] grzebiąc je żywcem, razem z przyozdobionymi świnkami morskimi, zanim groby zostały oznaczone piórami ptaków tropikalnych”, zgodnie z przeprowadzaniem „rytuałów na wysokim poziomie”. Ceremonia odbyła się ponad 500 lat temu, niedługo po tym, jak Inkowie dołączyli te ziemie do swojego terytorium. Co z kolei sugeruje, że posługiwali się rytuałami - w których mogli poświęcić nawet 100 lam - w celu wzmocnienia swojej pozycji i kontroli w regionie. Historyczne dokumenty podkreślają, że Inkowie pokojowo przyłączyli do swojego imperium południowe wybrzeże Peru, na którym utworzyli liczne centra administracyjne.

W Tambo Viejo znaleziono 4 dobrze zachowane lamy i jedną w stanie rozkładu. (Zdjęcie: „Antiquity”)

 

Według historyków, Tambo Viejo było jednym z centrów władzy lokalnej, prawdopodobnie zarządzającym doliną Acari. W trakcie wykopalisk prowadzonych od 2018 roku przez doktora Lidio Valdeza i jego ekipę, natrafiono na Inka ushnu (inkaska religijna budowla, na której odbywały się ceremonie ofiarne), a także odkryto, że do osady prowadziła jedna z ważniejszych dróg Doliny Nazca.

Lamy zostały zmumifikowane w sposób naturalny. „Zapisy wskazują na to, że ofiary zwierzęce były ważne dla Inków, którzy używali ich jako specjalnych podarków dla nadprzyrodzonych bóstw”, potwierdza Valdez. W Inkaskim Imperium (Tawantinsuyu w języku quechua), jedynie ofiary z ludzi przewyższały liczbą składane w ofierze lamy.

W zapiskach hiszpańskich konkwistadorów widnieje wzmianka o tym, jak te parzystokopytne ssaki z rodziny wielbłądowatych (Camelidae), często występujące na Płaskowyżu Andyjskim w Peru, były składane setkami w ofierze w celu zapewnienia pomyślnych zbiorów, zdrowych i odpornych stad oraz zwycięstwa na wojnie. Według Barnabé Cobo, hiszpańskiego kronikarza z okresu kolonialnego, brązowe lamy ofiarowywano inkaskiemu Bogu Stwórcy - Wirakoczy, podczas gdy białe lamy przeznaczone były Słońcu. Rytuały w kluczowych okresach roku oznaczały ofiarę złożoną z setek zwierząt, by zapewnić pomyślną przyszłość. W październiku poświęcano 100 lam, by deszcz był sprzyjający. Z kolei, następna setka w lutym służyła, by zapobiec opadom. Chociaż ofiary z ludzi również miały swoją rolę w specyficznych ceremoniach, lamy stanowiły preferowaną formę podarku.

Tambo Viejo znajduje się na południowym wybrzeżu Peru.
(Zdjęcie: „Antiquity”/L. M. Valdez)

 

Z drugiej strony, najnowsze odkrycie sugeruje, że rytuały te miały inny ważny cel: zaskarbić sobie przychylność miejscowych. W wykopaliskach na terenie otaczającym Tambo Viejo, badacze odkryli, że ceremonia była połączona z obecnością dużych pieców i innych śladów zabaw i uroczystości. „Ofiary prawdopodobnie stanowiły część dużo większych przyjęć i spotkań organizowanych przez państwo”, sądzi Valdez. „Imperium zaprzyjaźniało się z lokalną ludnością za pomocą jedzenia i picia, umacniając sojusze polityczne, a włączenie ofiar pozwalało mu na przejęcie ziemi na własność”, dodaje.

Pióra tropikalnych ptaków używane do dekoracji i oznaczania miejsc pochówku lam.
(Zdjęcie: „Antiquity”)

Naturalny proces mumifikacji, któremu podlegały znalezione lamy, pozwolił na konserwację wielu dekoracji ozdabiających je (w tym cenne bransolety i sznurki). Wskazuje to na wyjątkowość lam jako ofiar składanych bogom. Niezwykły stan zachowania dał możliwość zbadania, w jaki sposób odbyło się ich złożenie w ofierze. Chociaż niektóre relacje historyczne mówią, że zwierzętom podcinano gardło, archeolodzy nie znaleźli na to dowodów. Najbardziej prawdopodobne jest to, że lamy i świnki morskie grzebano żywcem, w podobny sposób jak przeprowadzano niektóre ofiary z ludzi. Następnie, miejsca pochówku oznaczano piórami tropikalnych ptaków, być może w celu większego przypieczętowania hegemonii Inkaskiego Imperium na zdobytych terenach. „Właśnie te ceremonie dawały początek nowym prawom i porozumieniom, które pomagały w zalegalizowaniu i usprawiedliwieniu działań inkaskiego rządu, podejmowanych zarówno wobec zdobywców, jak i zdobytych”, wyjaśniają eksperci.

Autor: 
David Ruiz Marull, Tłum. Renata Czop
Dział: 

Reklama