Jak styl życia wywołany pandemią wpływa na nasze zdrowie psychiczne

Reklama

czw., 04/01/2021 - 17:01 -- MagdalenaL

Zdjęcie: Pixabay

Życie miliardów ludzi na całym świecie zostało wywrócone do góry nogami z powodu pandemii. W mgnieniu oka Covid-19 zmodyfikował najbardziej istotne aspekty naszego życia codziennego, naszą kulturę oraz sposób w jaki funkcjonujemy.

Annamaria Lammel, UNESCO

Pozostając w domu zmierzamy się z nową kulturą, z jej odmiennością oraz towarzyszącymi jej niepewnościami. Ta sytuacja licznymi analogiami nawiązuje do sytuacji migrantów, których psychologiczne zdolności adaptacyjne są poważnie testowane, choć ich imigracja jest nierzadko przymusowa i stanowi jedyną formę ucieczki.

W tym kontekście chodzi o radzenie sobie z utratą zwykłego świata i z wyzwaniemjakie stanowi zaadaptowanie nowej kultury do tej pierwotnej, już nam znanej – to zjawisko ma nazwę akulturacji psychologicznej.

Kultura: model radzenia sobie ze stresem

W psychologii kulturę można rozważać w dwóch kategoriach: pierwsza z nich rozpatruje kulturę jako uzewnętrznioną i widzialną, obejmującą: zwyczaje, odzież, pożywienie, styl życia, instytucje itp., druga, uwewnętrzniona i niewidoczna, składa się z wartości, norm, sposobów myślenia, domniemań i wytycznych regulacyjnych. Wszystkie te elementy są nabywane bardzo wcześnie, we wczesnym dzieciństwie i ułatwiają radzenie sobie z codziennym stresem. W rzeczywistości uważa się, że edukacja członków tego samego narodu ukierunkowuje ich psychologiczną adaptację na stresory i pomaga przy wyborze skutecznych strategii.

Stres to normalna fizjologiczna reakcja na sytuację uważaną za niebezpieczną. Jednostka mobilizuje więc potrzebne zasoby by zareagować w sposób jak najbardziej efektywny. Głównie poprzez strategie dostosowawcze znane jako „coping”, (tłum. „radzenie sobie”) i określanie wszystkich wysiłków poznawczych i behawioralnych, które jednostka może zastosować w obliczu „konkretnych wymagań wewnętrznych i/lub zewnętrznych, ocenianych jako bardzo silne i przekraczające zasoby adaptacyjne”.

Szkodliwe skutki stresu akulturacyjnego

Chcąc przystosować się do nowej kultury, jednostka poddawana jest stresowi akulturacji. W rzeczywistości skłania ją to do kwestionowania wartości, standardów i sposobów myślenia o własnej kulturze. Z psychologicznego punktu widzenia to kwestionowanie może mieć poważne konsekwencje i prowadzić do problemów ze zdrowiem psychicznym (dezorientacji, depresji, lęku…) i wyobcowania (depersonalizacji). Z drugiej strony proces przystosowywania się do nowej kultury zaburza tożsamość jednostki, poczucie własnej wartości i życia w bezpiecznym środowisku. To także prowadzi do konfliktów wewnętrznych i zaburzeń psychicznych. Wyżej wymienione konsekwencje można bez wątpienia porównać do skutków pandemii COVID-19.

Według opublikowanych do tej pory danych, kryzys zdrowotny, przez który przechodzimy, powoduje z jednej strony niebezpieczne dla zdrowia psychicznego i społeczeństwa zmiany w zachowaniu, z drugiej - różne zaburzenia psychiczne. Te pierwsze można porównać do spontanicznych strategii adaptacyjnych (strategii radzenia sobie) w odpowiedzi na środki podjęte w celu walki z COVID-19.

W obliczu tej bezprecedensowej sytuacji dochodzi do spadku zdolności regulowania emocji: znajduje to odzwierciedlenie w szczególności we wzroście przemocy w rodzinie, zjawisku wypalenia rodzicielskiego prowadzącego niekiedy do znęcania się nad dziećmi, nasileniu się rasizmu i ksenofobii .

Inne zaburzenia behawioralne, których wzrost odnotowano to: uzależnienia (m. in. od gier wideo), zaburzenia snu, problemy z odżywaniem oraz przedwczesne kończenie edukacji. Jeśli chodzi o wartości i normy, stanowiące część kultury uwewnętrznionej i niewidzialnej, można zaobserwować nasilenie się teorii spiskowych i nowych przekonań, a nawet utratę zaufania do nauki.

Skutki długoterminowe

Z perspektywy długoterminowej psychologiczne konsekwencje akulturacji spowodowane przez Covid-19 nie są jeszcze znane. Wiadome jest, że przypominają one to, co zaobserwowano już w innych sytuacjach akulturacji. Liczne badania wykazały pogorszenie stanu zdrowia psychicznego populacji dotkniętych przez Covid-19, podwyższony wskaźnik stresu pourazowego, ale także lęk i depresję, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci i młodzieży. A statystyki wskazują
na globalne zjawisko, w którym nie można powoływać się jedynie na kruchość jednostki.

Teoretyczna struktura akulturacji proponuje nowe sposoby zrozumienia tych problemów zdrowotnych, biorąc pod uwagę czynniki, które mogą odgrywać znaczącą rolę w procesie. Chodzi tu zwłaszcza o czynniki indywidualne takie jak doświadczenie z innymi kulturami, płeć, wiek, poziom wykształcenia, stan cywilny, profesja, rola w zawodzie. Jaki i również czynniki środowiskowe, czyli, tzw. warunki życia, poziom zanieczyszczenia, ogólne bezpieczeństwo, warunki mieszkaniowe,
udogodnienia, wypoczynek i dostęp do opieki zdrowotnej, tereny zielone itp. Podobnie jak w przypadku imigracji i przyjęcia nowej kultury, czynniki te mogą wpływać na zdolność przystosowania się do zmian wywołanych pandemią Covid-19. Mając je na względzie, bez wątpienia można lepiej ukierunkować działania zapobiegawcze.

Narzędzia, które pomogą przewidywać

W klasycznych sytuacjach akulturacji badania w psychologii międzykulturowej zasugerowały już pewne metody walki ze stresem. Według metaanalizy opublikowanej osiem lat temu akceptacja nowej sytuacji kulturowej i zintegrowanie jej z oryginalną kulturą to najlepsza strategia unikania permanentnego stresu i jego przekształcania się w zaburzenia psychiczne.
Dla psychologa Urie Bronfenbrennera ekosystem (rodzina, szkoła, instytucje, sąsiedztwo), w którym każdy ewoluuje na przestrzeni całego życia, zapewnia dobrostan psychiczny w ciągłości społeczno-kulturowej. I możemy uznać, że zakłócając go, pandemia Covid-19 przyczyniła się do pojawienia się stresu na wszystkich poziomach. Inaczej mówiąc, należy wyobrazić sobie ingerencję poprzez odbudowywanie więzi między różnymi elementami ekosystemu: dzieci z największą wiedzą na temat pandemii wydają się mieć mniej problemów psychologicznych.

Ponadto, należałoby zainspirować się najnowszymi badaniami kompetencji międzykulturowych, które dotyczą w szczególności rozumienia i świadomości własnej kultury względem innych, ale także tolerancji, elastyczności i otwartości na różnice.

Istnieje wiele metod pozwalających na doskonalenie tych zdolności: unikanie pochopnych ocen, wzmacnianie otwartości umysłu, rozwijanie zdolności samoregulacji itp. Korzystając z nich powinniśmy lepiej odnaleźć się w bezprecedensowej sytuacji, w której przyszło nam żyć. Stosując odpowiednie strategie „radzenia sobie” możemy zapobiec zaburzeniom psychicznych powstającym na skutek stresu akulturacyjnego, budując tym samym odporność.

Annamaria Lammel , starszy wykładowca psychologii na Uniwersytecie Paryskim 8 Vincennes-Saint Denis, dyrektor e-laboratorium „System klimatyczny i interakcja człowieka”, UNESCO

Ten artykuł został opublikowany za pośrednictwem The Conversation na licencji Creative Commons.

Autor: 
Ça m'intéresse, tłum. Bogumiła Kardas
Źródło: 

źródło: https://www.caminteresse.fr/psychologie/comment-le-nouveau-mode-de-vie- impose-par-la-pandemie-affecte-notre-sante-mentale-11161383/

Reklama