Właśnie zostałem zaszczepiony. Czy mogę się zarazić i przekazać chorobę dalej? 6 pytań i odpowiedzi

Reklama

czw., 04/22/2021 - 22:03 -- MagdalenaL

Po roku i czterech miesiącach od wybuchu pandemii świat zdołał zaszczepić już ponad 733 milionów osób.

Obiecywana skuteczność szczepionek zdaje się sprawdzać, ale osoba zaszczepiona nie może w pełni odetchnąć z ulgą. Z pomocą epidemiologa Manuela Carmo Gomesa, rozwiewamy sześć najczęstszych wątpliwości.

Do dzisiaj Portugalia zaszczepiła około dwóch milionów mieszkańców, co stanowi jedynie 20 % populacji. Pozostałe 80% żyje na co dzień z tymi, którzy otrzymali szczepionkę, w mieszance, która, choć wydaje się mniej niebezpieczna niż sądzono jeszcze kilka miesięcy temu, nadal jest niebezpieczna, nawet dla tych już zaszczepionych.

Epidemiolog Manuel Carmo Gomes podkreśla, jak ważne jest, by nie rezygnować z higieny i środków bezpieczeństwa, przypominając, że potrzeba jeszcze wielu miesięcy badań, aby dowiedzieć się, jakie jest prawdopodobieństwo, że osoba zaszczepiona może przenosić Covid-19. Odpowiedział nam również na kilka najczęściej zadawanych pytań, które nurtują Portugalczyków – zarówno tych już zaszczepionych, jak również tych oczekujących na szczepionkę.

1. Po ilu dniach od przyjęcia szczepionki tak naprawdę uzyskujemy odporność?

Chociaż odporność uzyskana dzięki szczepionce zaczyna się pojawiać po siedmiu dniach, Manuel Carmo Gomes radzi, aby granicę tę przesunąć do 10-14 dni uznając, że po takim czasie osiąga się 90% odporności. Według epidemiologa ten dane są "dość stałe dla wszystkich szczepionek".

2. Jak długo utrzymuje się odporność po podaniu pierwszej dawki szczepionki?

Eksperci nadal nie są w stanie odpowiedzieć na to pytanie. Manuel Carmo Gomes przywołuje badania, w których wykazano, że pomiędzy 14 dniem po pierwszej dawce a dniem podania drugiej dawki skuteczność szczepionki utrzymuje się na poziomie 90%.

Jeśli w przypadku szczepionki AstraZeneca mówimy o 12 tygodniach pomiędzy pierwszą a drugą dawką, to w przypadku szczepionek Pfizer i Moderny, w których odstępy pomiędzy dawkami wynoszą odpowiednio 21 i 28 dni, Carmo Gomes mówi: "moje doświadczenie ze szczepionkami mówi mi, że 90% skuteczności powinno utrzymywać się do sześciu tygodni po czternastym dniu od przyjęcia pierwszej dawki.”

Ale uwaga, jak podkreśla epidemiolog, "ludzie muszą być świadomi, że pomimo tak wysokiej skuteczności po 14 dniu powinni przyjąć drugą dawkę szczepionki". Dopiero druga dawka zapewni znacznie trwalszą odporność w czasie i podniesie skuteczność do ok. 95% - wyjaśnia ekspert.

3. Jak długo utrzymuje się odporność po podaniu 2. dawki szczepionki?

Ponieważ badania kliniczne wszystkich obecnie dopuszczonych szczepionek zostały przeprowadzone nie tak dawno temu, nadal nie ma jednoznacznej odpowiedzi. "Najprawdopodobniej będzie to odporność na wiele miesięcy" - mówi Carmo Gomes. Chociaż obiecywana skuteczność niektórych szczepionek, np. firmy Pfizer, wynosi 95%, jest to wartość uzyskana w badaniach klinicznych.

"Takie rzeczy trzeba zbadać w praktyce, w świecie rzeczywistym", podkreśla Manuel Carmo Gomes. Kiedy skuteczność szczepionki jest analizowana w świecie rzeczywistym na ogół jest ona nieco niższa niż skuteczność uzyskana w badaniach klinicznych, "z uwagi na obecność wszystkich rodzajów osób, które nie brały udziału w badaniach".

4. Jaką skuteczność tak naprawdę mają szczepionki?

Chociaż efekty pierwszych badań dopiero teraz zaczynają się pojawiać, 29 marca amerykańskie Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CDC, z ang. Centers for Disease Control and Prevention) opublikowała badanie, zgodnie z którym szczepionki Pfizera i Moderny miały wskaźnik skuteczności na poziomie 90%, skomentowany przez Carmo Gomesa jako bardzo wysoki. "Badania przeprowadzone wśród pracowników służby zdrowia, pracowników podstawowych i innych pracowników pierwszej linii frontu w ciągu 13 tygodni w ośmiu ośrodkach w USA potwierdziły, że dopuszczone do obrotu szczepionki Covi-19 mRNA (BNT162b2 firmy Pfizer-BioNTech i mRNA-1273 firmy Moderna) są wysoce skuteczne w warunkach rzeczywistych" - argumentują badacze, dodając, że "skuteczność szczepionki (pełna immunizacja dwiema dawkami szczepionek mRNA) wyniosła 90%".

5. Czy mogę się zarazić będąc zaszczepionym?

Istnieją trzy scenariusze. Jeśli osoba została zaszczepiona, ale nie minęło jeszcze 14 dni od podania pierwszej dawki, to odporność nie jest w pełni ukształtowana i dlatego może dojść do zakażenia. Jeśli osoba została zaszczepiona, ale znalazła się w tych 5% nieskuteczności szczepionki, jest również narażona na zakażenie. Jeśli nie zachodzi żadna z powyższych sytuacji, organizm takiej osoby może różnie zareagować na infekcję.

Szczepionki mają za zadanie zapobiegać ciężkim przebiegom choroby i śmierci. Jeśli chodzi o te dwa aspekty, skuteczność jest, według Manuela Carmo Gomesa, "prawie 100% we wszystkich zatwierdzonych szczepionkach". W przypadku mniej poważnej infekcji, ale nadal objawowej, epidemiolog mówi o wartościach bliskich 90%, czyli o bardzo małym prawdopodobieństwie wystąpienia.

Naukowcy nadal badają zakażenia bezobjawowe, ale wyniki sugerują, że prawdopodobieństwo rozwoju tych zakażeń po szczepieniu jest znacznie mniejsze. Na przykład dane z Izraela, gdzie około 60% z 9 milionów mieszkańców otrzymało co najmniej jedną dawkę szczepionki, sugerują, że szczepionka firmy Pfizer-BioNTech jest skuteczna w 94% w zapobieganiu zakażeniom bezobjawowym.

CDC twierdziło również, w badaniu opublikowanym 29 marca, że zarówno szczepionka Pfizer, jak i Moderna skutecznie chronią przed bezobjawowymi infekcjami. W trakcie badań klinicznych testowano szczepionkę AstraZeneca, która w tym zakresie osiągnęła wynik 59%.

6. Czy nawet będąc zaszczepionym mogę przenosić chorobę?

"Ludzie, którzy się zarażają, będąc zaszczepionymi, mają znacznie niższą zdolność do przenoszenia wirusa niż ta, którą mamy, gdy zarażamy się bez żadnej ochrony", mówi Manuel Carmo Gomes, wyjaśniając, że w ten sposób "wydaje się, że prawdopodobieństwo przeniesienia choroby przez osobę zaszczepioną jest znacznie niższe niż gdyby nie była zaszczepiona".

Tak czy inaczej, epidemiolog mówi, że dopóki nie będziemy pewni i nie będziemy mogli określić, o ile zmniejszy się zdolność osoby zaszczepionej do przenoszenia choroby, musimy jeszcze poczekać wiele miesięcy i monitorować zaszczepionych ludzi przez cały ten rok. Dlatego tak ważne jest, aby nadal stosować środki ochrony osobistej, w trosce o resztę populacji.

Autor: 
Tłumaczenie: Matylda Czarnecka
Dział: 

Reklama