Żaba antyhałasowa

Reklama

wt., 05/18/2021 - 07:11 -- MagdalenaL

                                                            Zdjęcie: Pourlascience

U północnoamerykańskiej rzekotki zielonej rechot innych gatunków powoduje                                                                                          rezonowanie jej płuc, co osłabia wrażliwość błony bębenkowej na te częstotliwości                                                                                          i pozwala na lepsze rozróżnienie rechotu samców własnego gatunku.

Kto nigdy nie był w sytuacji, w której musiał wytężać słuch, aby usłyszeć swojego
rozmówcę podczas hałaśliwego wieczoru ? W pewnym
sensie żaby mierzą się z tym samym problemem. Ich zgromadzenia są nie tylko
niezwykle głośne, ale dźwięki może wydawać kilka gatunków na raz. Norman Lee z
St. Olaf College w Stanach Zjednoczonych wraz ze współpracownikami wykrył
mechanizm, który zmniejsza wrażliwość błony bębenkowej północnoamerykańskiej

rzekotki zielonej na najmniej pożądane częstotliwości, umożliwiając samicy ustalenie
położenia najlepszych partnerów.


W okresie godów, u niektórych żab, samce śpiewają chóralnie. W takich warunkach
konkurencja jest zacięta, wyjaśnia Renaud Boistel, bioakustyk we francuskim
Centrum Narodowym Badań Naukowych (fr. CNRS) i w Muzeum Historii Naturalnej w
Paryżu oraz specjalista od płazów. Takie chóry są bardzo głośne: na jednym metrze
ich głośność może osiągnąć 100 decybeli, czyli tyle, co młot pneumatyczny! Jak w
takich warunkach samicom udaje się wyróżnić wybranego partnera?


„Ogólnie rzecz biorąc, o słuchu zwierząt wiemy nadal niewiele”, mówi Jérôme Sueur,
bioakustyk i pracownik naukowy w Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu. „Każdy
gatunek ma swój własny zakres częstotliwości słyszalnych; na przykład u człowieka
mieści się w granicach od 20 do 20 000 Hz. Tymczasem niektóre świerszcze mają
dwa progi czułości: jeden dla dźwięków wydawanych przez samców, drugi dla
nietoperzy, które są dla nich drapieżnikami.”


U żab specjalne kanały łączą płuca z uchem wewnętrznym. Ponieważ mogą
przenosić dźwięk, zespół Normana Lee wysnuł hipotezę, że wywołane hałasem
drgania rezonansowe w płucach mogą wpływać na odbiór dźwięków. U samic
rzekotek zmierzyli oni za pomocą wibrometru laserowego amplitudę drgań błony
bębenkowej dla różnych częstotliwości dźwięku, przy napompowanych i
nienapompowanych płucach żaby. Następnie zauważyli, że przy napompowanych
płucach czułość błony bębenkowej zmniejsza się przy częstotliwościach od 1400 do
2200 Hz.

Ponadto zespół wykorzystał nagrania rechotu żab pochodzące z większości obszaru
występowania geograficznego rzekotki zielonej w Stanach Zjednoczonych, zebrane
w ramach projektu naukowego przeprowadzonego we współpracy z wolontariuszami.
Analiza bioakustyczna tych nagrań wykazała, że 42 innych gatunków żab
prawdopodobnie śpiewa w tym samym miejscu co rzekotka zielona. Pięć z nich
stanowi aż 42% przypadków jednoczesnego rechotu w nagraniach. A częstotliwości
ich pieśni godowych wahają się od 1400 do 2200 Hz... są to częstotliwości, dla
których zakres słuchu rzekotki zielonej jest osłabiony, kiedy jej płuca są
napompowane.


Biorąc pod uwagę, że nawoływania samca tego gatunku mają dwa główne szczyty –
834 Hz i 2730 Hz, filtr ten pozwala skupić uwagę samicy na dźwiękach samców
swojego gatunku, zmniejszając nieodpowiedni hałas, tj. śpiew innych gatunków żab,
które współdzielą to samo siedlisko. Naukowcy nie zidentyfikowali jeszcze
dokładnego mechanizmu fizycznego, dzięki któremu rezonans płuc tłumi wibracje
błony bębenkowej. Sugerują, że pośrednia transmisja dźwięku przez płuca do błony
bębenkowej z jednej strony i bezpośrednie uderzenie dźwięku w jej zewnętrzną
powierzchnię z drugiej strony prowadzą do interferencji, która selektywnie tłumi
wibracje błony narządu słuchu. Jeśli tak jest, byłby to biologiczny mechanizm redukcji

szumów podobny do tych stosowanych w słuchawkach z redukcją szumów (zestaw
słuchawkowy wysyła falę dźwiękową przeciwną do sygnału dźwiękowego, który ma
zostać zmniejszony, tak że obie fale dźwiękowe znoszą się nawzajem).

 

 

Autor: 
Aline Gerstner , tłumaczenie: Zuzanna Duda
Dział: 

Reklama