Woda w Iranie: co jest powodem jej niedoboru?

Reklama

pon., 08/02/2021 - 23:21 -- MagdalenaL

Protesty w Iranie z powodu wielu skarg – w tym poważnemu brakowi wody i przerwom w dostawie prądu – zwróciły one uwagę na znacznie większe problemy z wodą w kraju.

Eksperci od wielu lat wyrażają obawy dotyczące sytuacji, więc co można winić za kryzys wodny w Iranie?

Bardzo suchy rok

W kwietniu Irańska Organizacja Meteorologiczna ostrzegła przed „bezprecedensową suszą” i poziomami opadów, które były znacznie poniżej długoterminowych średnich.

W produkującej ropę prowincji Chuzestan mieszkańcy wyszli na ulice z powodu braku wody, a w innych miastach doszło do protestów przeciwko przerwom w dostawie energii wodnej.

W tych nagłych wypadkach rząd zareagował udzielając pomocy najbardziej dotkniętym obszarom.

Iran stoi przed szeregiem wyzwań środowiskowych, od wysokich temperatur, zanieczyszczenia, aż po powodzi i zanikające jeziora.

Czy znikające słone jezioro Iranu powraca?

Według danych pochodzących ze strony internetowej Ministerstwa Energii ilość opadów w głównych dorzeczach Iranu w okresie od września 2020 r. do lipca 2021 r. była w większości miejsc znacznie niższa w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku.

Nie byliśmy w stanie uzyskać dostępu do danych rządowych dotyczących trendów historycznych, ale naukowcy ze Stanów Zjednoczonych zebrali dane za pomocą zdjęć satelitarnych.

Dane te pokazują porównanie opadów występujących do marca tego roku ze średnią 40-letnią. Według Centrum Hydrometeorologii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Irvine, pierwsze trzy miesiące 2021 r. były znacznie poniżej tej średniej.

Jak dużo deszczu spadło w Iranie?

(Pomiary podane w mm)

  • Styczeń był najsuchszym miesiącem odnotowanym od 1983 r.
  • Marzec był jednym z najbardziej suchych miesięcy
  • Listopad był dość mokry, ale październik był najbardziej suchy od 40 lat

Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa oszacowała, że około jedna trzecia cennych pól pszenicy w Iranie jest nawadniana, zatem brak deszczu może być kosztowny.

Co się wydarzyło w Chuzestanie?

W czasie bardzo suchego okresu w prowincji miejscowi protestowali – niektórzy krzyczeli „Jestem spragniony!”

W regionie, który kiedyś miał pod dostatkiem wody, obecnie życiodajna rzeka Karun często wysycha.

Według danych zebranych przez naukowców z Uniwersytetu w Stuttgarcie satelity pokazują, że poziom wody stale spadał w ciągu ostatniego roku.

Wzrost w 2019 roku był spowodowany poważnymi powodziami.

Wysokość rzeki Karun

Mapa udostępniona władzom w Chuzestanie pokazuje poziom wody w tamach w regionie w lipcu 2021 r. Jasnoniebieska linia wskazuje poziom wody.

Wydaje się, że obecnie wiele ważnych zapór wodnych jest na wyczerpaniu i pojawiły się wezwania do puszczenia pozostałej wody, aby wesprzeć hodowców ryżu i bydła w regionach poniżej nich.

Niektórzy obwiniali przemysł naftowy za zakłócanie lokalnych ekosystemów.

Woda skierowana z tych obszarów do centralnych pustynnych regionów kraju była kolejnym źródłem napięć.

„Zmiany klimatyczne i susza są tu katalizatorem” – mówi Kaveh Madani, były zastępca szefa irańskiego Departamentu Środowiska, który obecnie pracuje na Uniwersytecie Yale.

„Jednak problem jest zakorzeniony w dziesięcioleciach złego zarządzania, niewłaściwego zarządzania środowiskiem i braku umiejętności przewidywania oraz nieprzygotowania się na taką sytuację”.

Problemy z wodą będą się pogarszać

Iran jest bardzo zależny od zmniejszających się dostaw wody.

Doświadcza częstych susz i zmaga się z bardziej ekstremalnymi warunkami spowodowanymi zmianami klimatycznymi.

Cieplejsze i bardziej suche warunki atmosferyczne będą miały większy wpływ na wytwarzanie energii wodnej, co już doprowadziło do poważnych przerw w dostawach energii tego lata w Iranie.

W Teheranie i innych miastach miały miejsce protesty przeciwko powodującym chaos przerwom w dostawie prądu, zakłócając telekomunikację i wyłączając sygnalizację świetlną.

Rosnący popyt na klimatyzację w celu przeciwdziałania duszącemu upałowi również przyczynił się do presji na sieci energetyczne.

Tymczasem ogromna ilość serwerów zasilających energię elektryczną wykorzystywanych do wydobycia krypto walut została również obwiniona za osłabienie dostaw energii w kraju.

Długoterminowe problemy z gospodarką wodną

Ponieważ susza stworzyła trudne warunki, przyczyny kryzysu wodnego w Iranie sięgają głębiej.

W 2015 roku ekspert ds. środowiska ostrzegł, że może nastąpić masowy exodus milionów, jeśli Iran nie znajdzie rozwiązania swojego kryzysu wodnego.

Szef irańskiego Departamentu Środowiska Masoumeh Ebtekar wezwał do przeprowadzenia „rewolucji” w rolnictwie, aby uczynić je bardziej wydajnym.

Obniżony poziom wód gruntowych w Iranie

Wody gruntowe znajdują się w warstwach wodonośnych pod powierzchnią Ziemi i stanowią kluczowe źródło wody w Iranie.

Jednak kraj cierpi z powodu jednego z najgorszych wskaźników wyczerpywania się wód gruntowych na świecie – obok Indii, Stanów Zjednoczonych, Arabii Saudyjskiej i Chin.

Dążenie do samodzielności krajowej w zakresie żywności doprowadziło do tego, że rolnicy zużywają większe ilości wód gruntowych.

Wypompowywanie wód gruntowych w szybszym tempie niż ich uzupełnianie może prowadzić do zwiększonego poziomu soli w glebie, co z kolei może wpływać na żyzność gleby w regionach produkujących żywność.

Według badań opublikowanych w Proceedings of the National Academy of Sciences woda do nawadniania na wielu obszarach jest pod „bardzo dużym zagrożeniem zasolenia”.

Głębsze kopanie w poszukiwaniu wód gruntowych niesie ze sobą zagrożenie osiadania – a miasta dosłownie toną.

Znikające jeziora

Niepokój budzi również wysychanie terenów podmokłych i rzek, co może wywołać niebezpieczne burze piaskowe.

Jezioro Urmia, niegdyś jedno z największych słonowodnych jezior świata, stało się symbolem katastrofy ekologicznej. Kiedyś miało ponad 1930 mil kwadratowych, do 2015 roku skurczyło się do jednej dziesiątej tego rozmiaru.

Aby zaspokoić szybki rozwój rolnictwa na tym obszarze oraz w środku suszy w latach 90., rolnicy korzystali z wypompowywania wód gruntowych dla swoich upraw i budowy licznych tam.

Po publicznym oburzeniu, obietnicach prezydenta i ulepszonym nawadnianiu, losy jeziora wydają się odwracać.

Jezioro podniosło się teraz do około połowy swojej historycznej wielkości i jest w lepszym stanie, ale nie wiadomo, czy jest to spowodowane reformami, czy zwiększonymi opadami – a przedłużająca się susza może jeszcze zagrozić jego odrodzeniu.

Grafika jeziora Urmia została wykonana przez zespół Visual Journalism.

Autor: 
tłum. Natalia Stawicka
Dział: 

Reklama