To jeden z najniebezpieczniejszych ptaków na świecie, a wyhodowano go aż 18 tysięcy lat temu

Reklama

czw., 11/25/2021 - 18:03 -- MagdalenaL

Ten wspaniały kazuar jest uważany za jednego z najniebezpieczniejszych ptaków na świecie. (Zdjęcie: Steve Wilson/Getty Images)
 

Kimkolwiek był człowiek, który wymyślił wiekową zagadkę „Co było pierwsze: kura czy jajko?”, zapomniał o najniebezpieczniejszym na świecie (i największym w Australii) ptaku - kazuarze (Casuarius).

Wyniki nowych badań sugerują, że początek relacji między człowiekiem a kazuarami miał miejsce w późnym Pleistocenie - kilka tysięcy lat przed tym, jak człowiek udomowił kury i gęsi. „A nie jest to okaz małego drobiu” - oznajmiła Kristina Douglass, archeolog Uniwersytetu Stanu Pensylwania, główna autorka badania. „To wielki, złośliwy nielot, który potrafi wypatroszyć człowieka - najprawdopodobniej skarłowaciała odmiana, która waży 20 kg.”

Badając pozostałości pradawnych skorup jaj kazuarów, Douglass i międzynarodowy zespół naukowców stwierdził, że około 18 tysięcy lat temu, na Nowej Gwinei ludzie zbierali i najprawdopodobniej hodowali młode kazuary, co badacze uznali za wymyślny sposób uzyskiwania pożywienia. Stanowi to najwcześniejszy znany dowód zamierzonego hodowania ptactwa.

Wykorzystując połączenie obrazowania 3D, modelowania komputerowego i morfologii jaj, naukowcy przyjrzeli się ponad tysiącu fragmentów jaj kazuarów w wieku od 6 do 18 tysięcy lat. „Użyliśmy tych metod aby odkryć, czy występowała jakaś prawidłowość co do czasu w którym ludzie zbierali jaja kazuarów” - powiedziała Douglass dla Live Science. „I znaleźliśmy ją: ludzie zbierali jaja zazwyczaj w późniejszych fazach rozwoju.” 

Zdaniem Douglass, jaja te zbierano w dwóch celach: żeby je zjeść lub aby wyhodować z nich młode dla mięsa i piór. W dzisiejszych czasach zapłodnione jaja w późnej fazie rozwoju są popularnym street foodem w kilku krajach we wschodniej Azji i na południowym Pacyfiku - zwłaszcza na Filipinach, jak twierdzi praca opublikowana w 2019 roku w Journal of Ethnic Foods. Danie to, znane jako balut, przygotowuje się zazwyczaj z kaczych jaj. Jednak Douglass i jej zespół sugerują, że mieszkańcy Nowej Gwinei mogli spożywać balut z jaj kazuarów tysiące lat temu.

 

Kazuary uzbrojone są w ogromne pazury i nogi tak silne, że kopnięciem potrafią wypatroszyć średniej wielkości ssaka (lub nawet człowieka). (Zdjęcie: Michelle Page/Getty Images)

 

Możliwe też, że hodowali młode kazuarów, które - tak jak gęsi - przywiązują się do pierwszego stworzenia, które widzą - jak informuje Animal Diversity Web Uniwersytetu Michigan. Sprawia to, że są idealne do hodowli przez człowieka, co kontynuowane jest w pewnych częściach Nowej Gwinei do dzisiaj - jak zdradził Paul Roscoe, antropolog z Uniwersytetu Maine, dla Live Science. Mimo że drużyna Douglass nie znalazła żadnych dowodów na to, że starożytni ludzie trzymali kazuary w zagrodach, to mają zamiar przyjrzeć się temu w przyszłości.

Kazuary i ich jaja są cennymi surowcami dla Nowogwinejczyków. Dawniej kości piszczelowo-stępowe kazuarów (górna część nogi ptaka) wykorzystywano do wytwarzania kościanych sztyletów do polowań - jak relacjonuje badanie opublikowane w Royal Society Open Science. Obecnie ich pióra są cenione jako ozdoby, a same ptaki są ważnym źródłem pożywienia. „Mięso kazuarów jest prawdziwym przysmakiem” - stwierdził Roscoe.

Jednak te zachwycające ptaki, które osiągają wysokość niemal 1,8m i wagę 54 kg, są również niesamowicie niebezpieczne. „Mają naprawdę wielkie, 10-centymetrowe pazury, a gdy poczują się zagrożone, nie zawahają się ich użyć” - zdradziła Douglass. Kazuar, który jest przestraszony lub broni swojego terytorium, potrafi jednym kopnięciem wypatroszyć średniej wielkości ssaka (lub nawet człowieka) - napisał paleontolog kręgowców - Darren Naish - dla Scientific American. Zdarza się też, że człowiek poniesie śmierć w wyniku ataku kazuara, tak jak mężczyzna na Florydzie. Według The Florida Times-Union zabił go ptak, którego trzymał on na swojej farmie w 2019 roku. Takie przypadki są jednak bardzo rzadkie. 

Oprócz znaczenia antropologicznego, starożytna hodowla kazuarów pomaga obalić pewne popularne naukowe mity. Aż do dzisiaj wiele ludzi zakłada, że zwyczaje kulturowe grup opartych na zbieractwie i łowiectwie są w pewien sposób bardziej prymitywne niż zwyczaje społeczeństw rolniczych - twierdzi Douglass. Wyniki badań jej zespołów obalają ten przestarzały pogląd. 

„Ci ludzie posiadali tę zaawansowaną wiedzę, którą przekazywali z pokolenia na pokolenie” - wyjaśniła, a ten rodzaj badania podkreśla „znaczenie lokalnej i rdzennej wiedzy”.

Więcej szczegółów o tym projekcie można znaleźć w październikowym wydaniu czasopisma Proceedins of the National Academy of Sciences.

Pierwotnie opublikowane w Live Science.

Autor: 
Joanna Thompson Tłumacz: Bartłomiej Kamiński
Dział: 

Reklama